Wolvenburg – Straatnaam verklaard

wolvenburg-utrechtHet Wolvenplein vormt, samen met het Wolvenburg in het noordoosten van de binnenstad, een opvallend terrein. De laatste jaren is het onder andere ingericht als plaats voor werkruimten, een café (inmiddels weer gesloten) en een heuse escaperoom. Maar het heeft vroeger hele andere functies gehad. Kan uit een van die functies de straatnaam verklaard worden?

Als we een stukje in de tijd teruggaan, naar de tweede helft van de twintigste eeuw, komen we er in ieder geval achter dat het een penitentiaire inrichting was; een soort verslaafdenkliniek, waar onder meer kunstenaars Simon Vinkenoog en Herman Brood nog in opgesloten hebben gezeten.

Als we nog iets verder teruggaan, naar de tijd van de Tweede Wereldoorlog en daarvoor, blijkt Wolvenburg als gevangenis in gebruik te zijn geweest. Er zijn verzetsstrijders in gevangen gezet, later weer de Duitsers zelf, en ooit is deze gevangenis in de negentiende eeuw opgericht als tweede gevangenis van Nederland met cellen (daarvoor waren alle gevangen in groepen opgesloten). Maar er waren toen nog altijd geen wolven gesignaleerd.

Nee, voor de oorsprong van de naam gaan we nog twee eeuwen verder terug, naar de zestiende eeuw. De tijd waarin de stadsmuur (de stad was hermetisch afgesloten van de buitenwereld door muur en gracht, met uitzondering van vier stadspoorten met brug) versterking kreeg door een aantal bolwerken en verdedigingstorens. Wolvenburg zelf was zo’n bolwerk; een versterkte plek om vijanden te kunnen beschieten. Daar in de buurt waren al vier torens gebouwd: de Plompetoren, toren, de Vos, toren de Hond, en.. toren de Wolf.

Gezien de waarschuwende spreuk op de toren, dat je maar beter moest uitkijken voor de wolf, zal de naamgeving van Hond, Vos en Wolf wel symbolisch van aard zijn geweest. Geen echte wolven dus helaas, maar wel weer een stukje geschiedenis van de stad wijzer.

Meer lezen? Klik hier op de pagina van bijzondere Utrechtse straatnamen verklaard.

Advertenties