Maliebaan

https://stadsgidsutrecht.files.wordpress.com/2016/06/8b5fb-dsc04868-b.jpg?w=386&h=268De Maliebaan staat bij de Utrechters bekend als grote, brede baan met sjieke advocatenkantoren. De baan doet met haar strikte rechtheid, breedte en 750 meter lengte bijna communistisch megalomaan aan. Het lijkt wel alsof alles voor deze baan heeft moeten wijken. Hoe is dat zo gekomen? En waar komt de naam ‘Maliebaan’ eigenlijk vandaan?

De Maliebaan kent een roerige geschiedenis. Maar ooit, in de 17e eeuw, zag het er buiten de singels van Utrecht volkomen anders uit. Er was nauwelijks bebouwing. In plaats daarvan waren er uitgestrekte bossen, platteland, meertjes. Kijk maar eens naar de foto van de vroegere Maliebaan; het is een wonderlijk idee dat alles dat heden ten dage bebouwd was, vroeger in de woeste onvoorspelbare wildernis stond.

Prachtig, die natuur uiteraard. Maar sommige Utrechters binnen de hermetisch gesloten stadsmuur keken daar anders tegenaan. Er was sinds kort een universiteit opgericht, en dan voel je de klacht misschien al aankomen: de jonge studenten, waaronder de vermaande filosoof René Descarters, vonden Utrecht te saai voor woorden. Er moest vertier komen.

Het bestuur besloot groots tegemoet te komen aan die klacht. Ten zuiden van het bolwerk ‘Lepelenburg’ werd een lange baan aangelegd, ten behoeve van een nieuw spel. Het ‘paillemaille-balspel’, zoals de Franse adel dat noemde. De baan was 200 roeden (750 meter), waarlangs houten schotten werden geplaatst. Om het landelijke karakter te bewaren 1200 lindebomen en 600 iepen langs de baan geplaatst (die inrichting is er vandaag de dag nog steeds!). Met een kolf, een houten hamer met ijzerbeslag op het slagvlak, moest een bal in zo min mogelijk slagen naar het eind van de baan gejaagd worden en weer terug. Onderweg waren poortjes neergezet, waar de bal doorheen moest. Het doel van het spel was om de bal in zo min mogelijk slagen over de baan te krijgen.

Daarnaast werd de Herberg Gulden Vlies tegenover het Lepelenburg door de gemeente gekocht en als Maliehuis ingericht. Hier konden de studenten de hamers en ballen huren en na afloop genieten van een goedkoop biertje of glas wijn. Het scheen dat de poortwachter, tegen de regels van de avondklok in, de dronkenlappen doorliet, via een deurtje in de poort, het Maliepoortje.

De baan werd naar het paillemaillespel vernoemd, en kreeg de naam Maliebaan. De naam is dus eigenlijk een verwijzing naar de eerste stap richting de bruisende studentenstad die Utrecht heden ten dage is!

Meer lezen? Klik hier op de pagina van bijzondere Utrechtse straatnamen verklaard.

 

Advertenties